Valkerij

home  →  vogeltrekstation  →  informatie algemeen  →  valkerij

Op verzoek van het Vogeltrekstation heeft de heer J. Staal onderstaande tekst geschreven in een poging een korte uitleg te geven over het hoe, wat en waarom van de valkerij.

Wat is valkerij.
Valkerij is het jagen met roofvogels op voor hen natuurlijke prooien.
In het kader van de Flora en faunawet (FFwet) is het in Nederland alleen toegestaan valkerij te beoefenen met twee soorten in gevangenschap gefokte jachtvogels, te weten Slechtvalk en Havik, op vijf wildsoorten, te weten Haas, Konijn, Wilde Eend, Fazant en Houtduif.

Historie.
Het ontstaan van de valkerij is terug te voeren tot het jaar 2000 à 1500 voor Chr., toen zij reeds beoefend werd in sommige delen van Azië. Vanaf die tijd zijn regelmatig geschriften en afbeeldingen gevonden, die erop duiden dat de valkerij in brede kring bekend was.
In de zesde eeuw na Chr. deed de valkerij in West-Europa haar intrede, waar zij beoefend werd door hoofdzakelijk koningshuizen en hoge adel. Nederland heeft hierin steeds een rol gespeeld. Vooral uit Valkenswaard (waar het Nederlands Valkerijmuseum gevestigd is) kwamen veel beroepsvalkeniers, die de door hun gevangen valken africhtten en hun diensten als hofvalkenier over geheel Europa aanboden.
De cultuur van de valkerij in West-Europa en de inbreng hierin van de Nederlandse valkeniers (Swaen 1937, van Oorschot 1974), dient als een historisch monument bewaard te blijven (zie toelichting op de FFwet).

Wat is een valkenier.
Volgens de algemeen geldende mening binnen de Nederladse valkerij mag iemand zich pas met recht valkenier noemen als hij in staat is een vogel zodanig te trainen dat deze in de conditie is en in staat is om prooi te bemachtigen. Mist de jachtvogel zijn prooi, dan dient deze onmiddellijk op roep enz. terug te keren naar de valkenier.

Waarom valkerij.
Buiten het cultuurhistorische aspect vertegenwoordigt de moderne valkerij ook een zelfstandig belang. Mensen beleven de valkerij als een recreatieve bezigheid. Tevens worden valkeniers ingezet bij schadebestrijding en beheermaatregelen binnen de kaders van de FFwet. In het buitenland zijn het valkeniers die over de gehele wereld hebben aangetoond dat zij een waardevolle bijdrage kunnen leveren aan het voorkomen van uitsterven van bedreigde roofvogelsoorten. Tevens hebben valkeniers een bijdrage aan de revalidatie van roofvogels, in specifieke situaties zijn specialistisch jagende soorten eigenlijk alleen door valkeniers voor te bereiden en te oefenen om weer jagend in de vrije natuur terug te keren (zie toelichting op de FFwet).

De Valkerijorganisaties in Nederland:
Nederlands Valkeniersverbond Adriaan Mollenopgericht december 1938
Valkeniers Vereniging Nederlandopgericht april 1974
Valkerijequipage "Jacoba van Beieren"opgericht april 1987
Orde der Nederlandse Valkeniersopgericht december 2000

J.D.M. Staal, ringer 725
Erelid Nederlands Valkeniersverbond Adriaan Mollen

Deze pagina is voor het laatst bijgewerkt op 18 februari 2004.


Copyright © 2002-2009  Vogeltrekstation  Heteren  G. Speek        colofon    disclaimer    zoeken    FAQ