Fouten in de Arnhem databank

home  →  vogeltrekstation  →  informatie voor ringers  →  fouten

Het is heel goed om zich te realiseren dat er fouten zitten in de ring- en terugmeldgegevens die we in onze databank hebben verzameld. We (de ringers en het Vogeltrekstation) doen natuurlijk ons best om zo weinig mogelijk fouten te maken en op veel plaatsen in de procedure zijn controles ingebouwd, maar toch... wie werkt maakt fouten (wie geen fouten maakt doet vermoedelijk helemaal niks). Al die ringen moeten worden afgelezen en een aantal ringers is aan een leesbril toe en beseft dat zelf nog niet (zoals ondergetekende ook toen hij even boven de 40 jaar was). Al die gegevens moeten worden ingetikt in de computer: zo'n 250.000 regels per jaar, ca. 2.7 miljoen toetsaanslagen / muisklikken. Dat kan niet foutloos !

Bij de ringgegevens is de kans op een foute aflezing relatief gering. De ringen worden op strikte volgorde aangelegd en de ringer merkt heel snel als er iets niet klopt en kan dat makkelijk corrigeren.
Bij de terugmeldingen ligt dat anders. Is de vogel losgelaten dan is het "einde oefening" en kan er niks meer gecontroleerd worden. De praktijk leert dat fout afgelezen ringnummers af en toe voorkomen. Natuurlijk het meest bij de kleinste ringen, maar ook terugmeldingen waarbij de vogel niet in de hand is gehouden (verrekijker, telescoop) hebben natuurlijk een groter risico op foutaflezingen, hoewel sommige telescopisten griezelig nauwkeurig zijn. U (ringer en melder) krijgt dan een terugmelding waarbij ringsoort en meldsoort zodanig van elkaar verschillen dat vergissen in de soort (bijna) uitgesloten is.

Misschien merkwaardig, maar ondergetekende maakt zich over die fout-aflezingen geen grote zorgen. Bij het maken van het jaaroverzicht komen die snel tevoorschijn (geringd als Boerenzwaluw, teruggemeld als Kleine Karekiet) en in dat overzicht worden die fouten weggelaten. Klassieke valkuilen als Bosrietzanger - Kleine Karekiet en pull Zilvermeeuw - Kleine Mantelmeeuw uitgezonderd.
Ondergetekende heeft natuurlijk het liefst een foutloze database, maar dat is een illusie. Echter aan die fouten wordt op het Vogeltrekstation weinig aandacht besteed, dat kost (te) veel tijd. Laat maar lekker zitten, die zitten niet in de weg. Ik heb altijd nog een idee om daar een fouten-analyse op te (laten) doen om zo te zien waar de grootste risico's zijn. Ondergetekende vindt een teruggemelde Knobbelzwaan die geringd is als Winterkoning een prima terugmelding, hoogst onbetrouwbaar, dat wel.
Een onderzoeker die van ons een dataset krijgt om onderzoek mee te doen is zelf verantwoordelijk voor de integriteit van de gegevens. Hij wordt natuurlijk door ons gewezen op de slangenkuilen. De controle, en het verwijderen van onbetrouwbare terugmeldingen, is aan hem.

Deze pagina is voor het laatst bijgewerkt op 12 oktober 2003